۱۳۹۲ اسفند ۲۸, چهارشنبه

یک روز تا بهار

هر سال شب عید که می شد مامانم قبل از اینکه خونه تکونی ها رو شروع کنه با خاله ام قرار میذاشتن ما رو می بردن سپه سالار تا برامون کفش عید بخرن . یادمه من همون دو سه تا مغازه اول کفشمو انتخاب می کردم ولی دخترخاله ام مجبورمون می کرد سه بار از بالا تا پایین سپه سالار رو متر کنیم و آخرش هم میومد از همون مغازه ای که من کفش خریدم یکی عین من می خرید. کفشهای من همیشه ورنی سفید بود. مامانم معتقد بود سفید با همه لباسام ست می شه. نمی دونم شاید اون حس شعف برای رسیدن عید و پوشیدن اون کفشای نوی ورنی سفید باعث می شد من عید رو دوست داشته باشم، یا بوی نو بودن لباسای عید، یا وسواس مامانم برای عوض کردن رنگ و مدل موهاش. حالا که مامان شدم می فهمم چقدر همین وسواس ها میتونه به آدمای اطرافت امید زندگی بده. یادمه مامانم با چه عشقی به سبزه هاش می رسید و آبشون می داد، آروم آروم که بهم نریزن. با ذوق و شوق برای هر کدوممون یه سبزه کوچیک میذاشت. مامانم ما رو عید به عید می بوسید. آدمِ ابراز محبت کردن نبود. به سبک خودش محبت می کرد. سبک تیپیکالِ زنِ ایرانی : فداکاری!
الان دیگه نه خبری از کفش سفید ورنیه ، نه خبری از تردید وسواس گونه مامان برای انتخاب رنگ و مدل موی جدیدش که به آدم امید می داد. گاهی وقتا فکر می کنم برعکس ما که فکر می کنیم خوشبختی یه اتفاق بزرگ نادر الوقوعه، اتفاقن خوشبختی همین چیزهای کوچیکیه که باعث میشن ته دل آدم غنج بزنه. برای اینجاییها فردا فقط اولین روز بهاره. هیچ مزیت دیگه ای نسبت به بقیه روزای سال نداره. برای من فردا یادگار همه روزهاییه که می تونستم با یک کفش ورنی ای که از سپه سالار خریده بودم، و رنگ موی جدید مامانم احساس خوشبختی رو  تهِ دلم تجربه کنم.

۱۳۹۲ اسفند ۱۹, دوشنبه

قدم اول و دیگر هیچ ...

برعکس زندایی زینت که آمار تمام تبریکهای مناسبتهای مختلفش را داشت و گاهی آنها را با پتک می کوبید توی سرِ بیکس و کارهایی مثل شمسی خانوم، من همیشه از تبریک و حتی تسلیت گفتن بدم می آمد.
داستان از آنجا شروع می شود که در هشتم مارچ ۱۹۰۷ یک سری کارگران زن کارخانه نساجی در نیویورک بخاطر پایین بودن حقوقشان دست به تظاهرات میزنند و پلیس به آنها حمله می کند و تعدادی از آنها زخمی می شوند. اما این اتفاق به همینجا ختم نمی شود. زنهای دیگر در امریکا هم شروع به احقاق حقوق از دست رفته شان می کنند و زنها دست از سر کچل دولت و پارلمان برنمیدارند تا اینکه بالاخره در سال ۱۹۰۸ حق رای کسب می کنند. یعنی درست صد و شش سال پیش. این روز را هم بخاطر گامهای موفق آغازینی که نتیجه اش حقوق برابر زن و مرد در امریکا شده است گرامی میدارند. اما من باید دقیقن به چه کسی تبریک بگویم؟ به زنانی که از سال ۱۹۶۲ در ایران حق رای را گرفته اند زده اند به دیوار و دارند لحظه لحظه سالهای زندگی شان را مثل یک طفیلی در سرزمین خودشان زندگی می کنند؟ 
وقتی مشاوران مصدق اعلام کردند که در قانون اساسی همه شهروندان برابرند و درخواست حق رای برای زنان ایرانی کردند، اول از همه رگ غیرت آیت الله کاشانی باد می کند. همین طلاب برای مخالفت می ریزند در خیابان حتی یکی دو نفری هم در راه حمایت از عدم اعطای حق رای به زنها شهید می شوند. 
وقتی که نهایتن در سال ۱۹۶۲ حق رای به زنها در ایران اعطا شد، حقی که زنها بخاطرش حتی از مطبخ پایشان را بیرون نگذاشتند و همانطور در اندرونی ماندند تا مردها با هم به تفاهم برسند، جناب روح الله خمینی مثل اسفند روی آتش شروع کردند به تحریک علمای حوزه و زرت و زرت برای محمد رضا شاه تلگراف فرستادند که از خشم خدا بترسد و از این گوه های زیادی نخورد. بماند که در آستانه انقلاب برای کسب مشتری بیشتر خشم خدا هم فروکشید و جناب روح الله خمینی خودشان خدا را راضی نمودند و خدا هم با ایشان کنار آمدند و قبول کردند که زنها هم حق رای داشته باشند. 
البته حق رای به درد لای جرز هم نمی خورد برای جامعه ای که زنهایش  به همان قناعت کنند و بی خیال بقیه حقوقشان بشوند. تمام این صغرا کبراها این بود که بگویم من بخاطر امتحاناتم نبود که به هیچ کس روز زن را تبریک نگفتم. بخاطر این بود که از کارهای کلیشه ای ای که مفهومش را از دست داده و تبدیل به یک سنت شده است حالم بهم می خورد. 

۱۳۹۲ اسفند ۱۳, سه‌شنبه

حراج !

اینجا مردن زیاد بند و بساط نداره. کسی هم نیست که بخاد بخاطر رفتنت راهیِ تیمارستان بشه. توی اتوبان تصادف میکنی ، میبرنت بیمارستان میبینن مرگ مغزی شدی. تنها کاری که میکنن میدونی چیه؟ روی گواهینامه ات رو نگاه میکنن. نه همه شو. فقط گوشه سمت چپشو. اگر یه عکس قلب روش زده بود ، یعنی دانر هستی (اهدا کننده) . بعد سریع منتقلت میکنن به بیمارستان پیوند اعضا ، هرچی دل و روده بدرد بخور داری خالی میکنن میدن به مستحقش، بعد زنگ میزنن اگر کس و کاری داری بیان ببرن خاکت کنن. 
تکلیف منم معلومه. از دار دنیا یه جفت کلیه سالم دارم، یه قلب ناامید و خسته، یه جفت چشم قهوه ای که همه رنگ سایه چشمی بهش میاد، و یه کبد که هیچ اطلاعی از صحت و سقمِ کاربریش ندارم. یک رَحِم سالم با آی یو دیِ توش که گرونترین آی یو دی امریکاس. راستی پوستمم خوبه . به کارشون نمیاد؟ فقط میخام حروم نشم.
خودم خودمو حروم کردم کاش اونا نکنن. دوست ندارم هیچیم نصیب مورچه ها و کرما بشه. اونا به اندازه کافی ته مونده غذاهایی که براشون میریختم تو باغچه رو خوردن. به همون شدتی که از زندگی بدم میاد از مرگ هم بدم میاد. اما ترجیح میدم مرگم مرگ مغزی باشه. توی همین جوونی. چون اعضای پیرها رو پیوند نمیزنن. 
کاش میشد مغز رو هم اهدا کرد، مثلن به یک نفر دیگه که مرگ مغزی شده و عشقش منتظرشه. به کسی که عاشق زندگیشه و خیلی راه داره که حالا حالاها بره. مغز من مسلماً خیلی جای خالی داره که میشه ازش استفاده کرد حالا حالاها. کلی هم فرمول توشه.  میشه نسل به نسل به هم منتقل کرد تا شاید بعد از چند نسل حداقل نصف بیشترش پر شده باشه. از لحاظ حروم نشدن میگم. 
مغز رو حاضرم گارانتی کنم. اما قلبمو نه !‌به کار خودم اصلن نیومد. عاشقی نکرد. گردن شق و مزخرف و بی احساس بود. دلم به حال کسی که بخاد بگیرتش میسوزه. اگر از خودم بپرسن، بهشون میگم بُنجل ترین عضو بدنم،  قلبمه !